Bản tin kế toán tháng 9/2026: mốc làm việc, văn bản mới, và các đầu việc ngoài lề

Bản tin kế toán tháng 9/2026: lịch nộp thuế, BHXH trong tháng, các văn bản pháp luật mới có hiệu lực, và các đầu việc ngoài lề về công đoàn, nhân sự, thống kê được TOP dịch vụ kế toán Tổng hợp lại.

Tháng 9/2026, kế toán doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần theo dõi ba nhóm việc: các mốc nộp thuế, nộp bảo hiểm trong tháng, các văn bản pháp luật mới bắt đầu có hiệu lực (đáng chú ý nhất là Thông tư 110/2026/TT-BTC bãi bỏ 25 văn bản thuế cũ từ ngày 12/9), và một số đầu việc ngoài lề dễ bị bỏ sót như kinh phí công đoàn, báo cáo lao động, thống kê định kỳ. Bản tin dưới đây tổng hợp theo ba phần để bạn tiện đối chiếu.

Phần 1: Mốc làm việc kế toán trong tháng 9/2026

Riêng hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán, đây là thời điểm giữa năm phù hợp để nhìn lại doanh thu thực tế so với mức khoán đã đăng ký đầu năm, tránh trường hợp thực tế đã vượt ngưỡng nhưng chưa điều chỉnh kê khai.

Phần 2: Văn bản pháp luật có hiệu lực trong tháng 9/2026

Bốn văn bản đáng chú ý nhất với doanh nghiệp, hộ kinh doanh có hiệu lực trong tháng này:

• Thông tư 110/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 12/9/2026. Bãi bỏ tổng cộng 25 văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế (gồm 22 thông tư và 3 quyết định), trong đó có các hướng dẫn ưu đãi thuế cho doanh nghiệp phần mềm và chính sách hỗ trợ vùng nguyên liệu nông, lâm, thủy sản đã ban hành trước đây. Nếu doanh nghiệp đang áp dụng ưu đãi thuộc danh mục bị bãi bỏ, cần rà soát lại căn cứ pháp lý đang dùng để kê khai.
• Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 10/9/2026. Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, trong đó hành vi lôi kéo, dụ dỗ, lừa gạt người lao động bị phạt từ 50 đến 75 triệu đồng. Doanh nghiệp có bộ phận tuyển dụng, đăng tin việc làm nên rà soát lại nội dung quảng cáo tuyển dụng để tránh vi phạm.
• Nghị định 292/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 5/9/2026. Quy định về quản lý ngoại thương, trong đó cấm nhập khẩu sản phẩm được sản xuất bằng hành vi cưỡng bức lao động. Doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu nên lưu ý khi làm việc với nhà cung cấp nước ngoài.
• Nghị định 284/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 1/9/2026. Quy định xử phạt vi phạm liên quan tài sản mã hóa, mức phạt tối đa 200 triệu đồng với tổ chức và 100 triệu đồng với cá nhân, riêng hành vi cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép có thể bị phạt 180 đến 200 triệu đồng. Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên quan tài sản mã hóa cần đặc biệt lưu ý điều khoản này.

Phần 3: Ngoài lề, BHXH, công đoàn, nhân sự, thống kê

Bảo hiểm xã hội và kinh phí công đoàn. Theo Quyết định 595/QĐ-BHXH, doanh nghiệp phải trích nộp tiền BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng đó, tức chậm nhất 30/9/2026 cho kỳ tháng 9. Kinh phí công đoàn nộp cùng thời điểm với BHXH hàng tháng theo Nghị định 191/2013/NĐ-CP, mức đóng hiện là 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc theo Luật Công đoàn 2024. Chậm nộp cả hai khoản này có thể bị phạt từ 24% đến 40% số tiền phải đóng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, tối đa 150 triệu đồng, cộng thêm lãi chậm nộp.

Nhân sự. Ngoài lưu ý về Nghị định 283/2026/NĐ-CP ở phần văn bản mới, doanh nghiệp nên tranh thủ tháng 9 rà soát lại thang bảng lương so với mức lương tối thiểu vùng đã điều chỉnh từ đầu năm 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, đảm bảo mức lương và mức đóng bảo hiểm cho người lao động không thấp hơn quy định hiện hành.

Thống kê. Doanh nghiệp thuộc diện phải nộp báo cáo thống kê định kỳ theo quy định của ngành thống kê nên đối chiếu lại lịch báo cáo quý 3/2026 với yêu cầu cụ thể của Cục Thống kê hoặc Chi cục Thống kê tại địa phương nơi đặt trụ sở, vì loại báo cáo và thời hạn khác nhau tùy ngành nghề, quy mô doanh nghiệp.

Lưu ý: Thực hiện Công văn số 1804/BHXH-QLT về việc sử dụng số ĐDCN/CCCD thay thế mã số BHXH và bộ mã quản lý, BHXH CS đề nghị Doanh nghiệp cung cấp thông tin phục vụ công tác chuẩn hóa và chuyển đổi Mã quản lý đơn vị => Doanh nghiệp cần thực hiện sớm nhất có thể.