Hạch toán BHXH theo Thông tư 200 trở nên đơn giản khi xem hết bài biết này của TOP dịch vụ kế toán. Từ hạch toán trích BHXH, hạch toán nộp tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm xã hội trả tiền ốm đau hạch toán chi tiết và có ví dụ.
Nguyên tắc hạch toán BHXH
Khi xử lý nghiệp vụ bảo hiểm xã hội, kế toán cần ghi nhớ một số nguyên tắc chính:
- Chi phí đi đúng nơi: Lương của bộ phận nào thì chi phí BHXH của bộ phận đó cũng phải hạch toán theo. Ví dụ: nhân viên bán hàng thì vào chi phí bán hàng, nhân viên quản lý thì vào chi phí quản lý, còn công nhân sản xuất thì hạch toán vào chi phí sản xuất.
- BHXH gồm hai phần: Một phần do doanh nghiệp đóng (tính vào chi phí) và một phần trừ vào lương người lao động. Doanh nghiệp có trách nhiệm nộp cả hai phần cho cơ quan BHXH.
- Cập nhật tỷ lệ thường xuyên: Tỷ lệ trích BHXH, BHYT, BHTN có thể thay đổi theo quy định của Nhà nước. Kế toán cần theo dõi để đảm bảo hạch toán chính xác.
Lưu ý hạch toán chi phí BHXH của chủ sở hữu công ty TNHH 1 thành viên không tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN
Hạch toán trích BHXH theo thông tư 200
Khi tính lương hàng tháng, kế toán sẽ phát sinh 2 bút toán chính khi hạch toán BHXH là:
Hạch toán BHXH doanh nghiệp đóng và tính vào chi phí
Nợ các tài khoản chi phí (622, 627, 641, 642…)
Có TK 3383 (BHXH), 3384 (BHYT), 3386 (BHTN), 3382 (KPCĐ)
Ví dụ: Doanh nghiệp A có 1 nhân viên với mức lương đóng BHXH là 10.000.000 đồng/tháng.
Tỷ lệ trích BHXH, BHYT, BHTN, Kinh phí công đoàn (theo quy định hiện hành):
- BHXH (DN đóng): 17,5%
- BHYT (DN đóng): 3%
- BHTN (DN đóng): 1%
- KPCĐ: 2%
👉 Tổng cộng doanh nghiệp phải chịu = 23,5% (tùy vào quy định hiện hành và kế toán kiểm tra lại trên bảng lương để đối chiếu trước khi hạch toán BHXH cho đúng)
Bước 1: Tính số tiền doanh nghiệp phải đóng
- BHXH: 10.000.000 × 17,5% = 1.750.000
- BHYT: 10.000.000 × 3% = 300.000
- BHTN: 10.000.000 × 1% = 100.000
- KPCĐ: 10.000.000 × 2% = 200.000
➡️ Tổng cộng: 2.350.000 đồng
Bước 2: Hạch toán BHXH vào chi phí
Khi trích phần doanh nghiệp đóng, kế toán ghi:
Nợ TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp): 2.350.000
Có TK 3383 – BHXH: 1.750.000
Có TK 3384 – BHYT: 300.000
Có TK 3386 – BHTN: 100.000
Có TK 3382 – KPCĐ: 200.000
Hạch toán bảo hiểm xã hội trừ vào lương người lao động
Nợ TK 334 (Phải trả người lao động)
Có TK 3383, 3384, 3386 theo tỷ lệ quy định
Ví dụ: Doanh nghiệp A có 1 nhân viên với mức lương đóng BHXH là 10.000.000 đồng/tháng.
Tỷ lệ người lao động phải đóng theo quy định:
- BHXH: 8%
- BHYT: 1,5%
- BHTN: 1%
👉 Tổng cộng người lao động phải chịu = 10,5%
Bước 1: Tính số tiền NLĐ phải đóng
- BHXH: 10.000.000 × 8% = 800.000
- BHYT: 10.000.000 × 1,5% = 150.000
- BHTN: 10.000.000 × 1% = 100.000
➡️ Tổng cộng: 1.050.000 đồng
Bước 2: Hạch toán trừ vào lương
Khi trích phần NLĐ đóng, kế toán ghi:
Nợ TK 334 – Phải trả người lao động: 1.050.000
Có TK 3383 – BHXH: 800.000
Có TK 3384 – BHYT: 150.000
Có TK 3386 – BHTN: 100.000
Bước 3: Số lương thực nhận của NLĐ
- Lương gộp: 10.000.000
- Trừ phần BHXH, BHYT, BHTN: 1.050.000
👉 Lương thực nhận: 8.950.000 đồng
Thuông thường các kế toán tổng hợp từng mục trên bảng lương và hạch toán 1 lần trên phiếu kế toán chứ không hạch toán riêng lẽ từng người.

Hạch toán nộp tiền bảo hiểm xã hội
Khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ nộp BHXH hàng tháng:
Nợ TK 3383, 3384, 3386, 3382 (tổng số đã trích)
Có TK 111/112 (tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng)
Nợ TK 811 Tiền phạt chậm nộp nếu có
Có TK 111/112 Tiền phạt chậm nộp nếu có
Hiểu đơn giản là: sau khi đã trích vào chi phí và khấu trừ lương nhân viên, kế toán sẽ kết chuyển các khoản này và ghi giảm tiền khi chuyển sang cơ quan BHXH.
Tiếp tục ví dụ với nhân viên A lương 10.000.000 đồng/tháng để minh họa phần hạch toán BHXH trường hợp nộp tiền đúng hạn bằng tiền gửi ngân hàng nhé.
Số liệu đã có từ trước
- Phần DN đóng: 2.150.000 ( tiền KPCĐ nộp cho công đoàn cơ sử)
- Phần NLĐ đóng: 1.050.000
➡️ Tổng cộng phải nộp cho cơ quan BHXH: 3.200.000 đồng
(Toàn bộ số tiền này đã được ghi nhận ở Có TK 338 trong các bút toán trước đó.)
Hạch toán khi nộp tiền BHXH bằng chuyển khoản ngân hàng
Khi doanh nghiệp thực hiện chuyển tiền BHXH cho cơ quan bảo hiểm:
Nợ TK 3383 – BHXH: 2.550.000 (1.750.000 DN + 800.000 NLĐ)
Nợ TK 3384 – BHYT: 450.000 (300.000 DN + 150.000 NLĐ)
Nợ TK 3386 – BHTN: 200.000 (100.000 DN + 100.000 NLĐ)
Có TK 112 – Tiền gửi ngân hàng: 3.200.000

Hạch toán khi bảo hiểm xã hội trả tiền ốm đau
Tuy hiện tại đều thực hiện nhận bằng tài khoản cá nhân của người lao động, nhưng cũng có tình huống là khi nhân viên nghỉ ốm đau hoặc thai sản, BHXH sẽ chi trả trợ cấp về tài khoản công ty. Khi đó Kế toán hạch toán BHXH như sau:
Khi nhận tiền từ cơ quan BHXH chuyển về:
Nợ TK 111/112: Số tiền bảo hiểm xã hội trả tiền ốm đau
Có TK 338: Số tiền bảo hiểm xã hội trả tiền ốm đau
Khi trả lại tiền trợ cấp cho nhân viên:
Nợ TK 338: Số tiền bảo hiểm xã hội trả tiền ốm đau
Có TK 111/112: Số tiền bảo hiểm xã hội trả tiền ốm đau
Như vậy, TOP DỊCH VỤ KẾ TOÁN đã hương dẫn hạch toán BHXH trong trường hợp nhận tiền BHXH và chuyển lại cho người lao động.
Như vậy TOP dịch vụ kế toán đã hướng dẫn bạn đầy đủ các nghiệp vụ hạch toán BHXH. Nếu bạn là kế toán hoặc Dịch vụ kế toán hãy tham gia cũng chúng tôi và đăng tải thông tin dịch vụ kế toán để phát triển doanh thu/ thu nhập ngay hôm nay 👇
