Hạch toán Tài khoản 171 theo Thông tư 99: Nguyên tắc kế toán, kết cấu tài khoản, cách ghi sổ giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ chi tiết, dễ hiểu cùng TOP dịch vụ kế toán
Giao dịch mua bán lại trái phiếu Chính phủ là gì
Để nắm được cách hạch toán tài khoản 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chỉnh phủ hãy cùng TOP dịch vụ kế toán tìm hiểu về Trái phiếu là gì? Giao dịch mua bán lại trái phiếu Chính phủ là gì? ngay sau đây:
Tài khoản 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ dùng để phản ánh các giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ phát sinh trong kỳ kế toán theo quy định của Thông tư 99.
Trái phiếu Chính phủ là gì? Trái phiếu Chính phủ là giấy xác nhận nghĩa vụ nợ của Nhà nước đối với người sở hữu trái phiếu, trong đó ghi rõ:
- Mệnh giá trái phiếu
- Thời hạn vay
- Mức lãi suất
- Thời điểm thanh toán gốc và lãi
Người mua trái phiếu không tham gia quản lý hay điều hành, mà chỉ hưởng thu nhập từ trái phiếu theo kỳ hạn đã thỏa thuận.
Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ không phải là hoạt động mua bán chứng khoán thông thường, mà là hình thức chuyển giao trái phiếu có cam kết mua lại trong một thời hạn xác định. Vì vậy, việc hạch toán tài khoản 171 cần tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc kế toán riêng, đặc biệt liên quan đến thu nhập từ trái phiếu và chênh lệch giá mua – bán lại.

Nguyên tắc kế toán Tài khoản 171 theo Thông tư 99
Dưới đây là 3 Nguyên tắc kế toán khi hạch toán tài khoản 171 theo thông tư 99 được TOP dịch vụ kế toán tổng hợp lại để các kế toán dễ hình dung:
Phạm vi phản ánh của Tài khoản 171
- Tài khoản 171 chỉ phản ánh giá trị hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ.
- Không phản ánh khoản thu nhập từ trái phiếu mà bên mua nhận hộ bên bán trong thời hạn hợp đồng.
- Doanh nghiệp phải thực hiện đúng các quy định hiện hành về:
- Hình thức giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
- Thời hạn giao dịch
- Thu nhập phát sinh từ trái phiếu trong thời gian mua, bán lại
Nguyên tắc ghi nhận thu nhập từ trái phiếu
Bên mua trái phiếu theo hợp đồng mua, bán lại:
- Khi nhận thu nhập từ trái phiếu trong thời hạn hợp đồng không ghi nhận là doanh thu
- Ghi nhận là khoản phải trả, phải nộp khác
Bên bán trái phiếu:
- Thu nhập từ trái phiếu được ghi nhận là doanh thu hoạt động tài chính
- Đây là nguyên tắc quan trọng, nếu ghi nhận sai dễ bị loại chi phí hoặc doanh thu khi kiểm tra thuế.
Nguyên tắc ghi nhận chênh lệch giá mua – bán lại
Chênh lệch giữa giá bán và giá mua lại trái phiếu Chính phủ:
- Đối với bên bán: ghi nhận vào chi phí tài chính
- Đối với bên mua: ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính
Khoản chênh lệch này phải phân bổ theo thời gian của hợp đồng mua, bán lại, không ghi nhận một lần.
Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 171
Bên Nợ Tài khoản 171
- Giá trị trái phiếu Chính phủ khi bên mua mua trái phiếu
- Giá trị trái phiếu Chính phủ khi bên bán mua lại trái phiếu khi hết hạn hợp đồng
- Phân bổ chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua trái phiếu đối với bên mua
Bên Có Tài khoản 171
- Giá trị trái phiếu Chính phủ khi bên bán bán trái phiếu
- Giá trị trái phiếu Chính phủ khi bên mua bán lại trái phiếu khi hết hạn hợp đồng
- Phân bổ chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua lại trái phiếu đối với bên bán
Số dư bên Có / Bên Nợ: Tài khoản Lưỡng tính

Xem thêm: Tài Khoản Kế Toán theo Thông tư 99 năm 2025
HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 171 – GIAO DỊCH MUA, BÁN LẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ THEO THÔNG TƯ 99
Dước đây là các nghiệp vụ cơ bản khi hạch toán tài khoản 171 (Theo thông tư 99) được TOP dịch vụ kế toán tổng hợp lại trong các giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ như sau:
Hạch toán đối với bên bán trái phiếu Chính phủ
Khi hợp đồng mua, bán lại có hiệu lực, Kế toán hạch toán tài khoản 171 như sau:
Nợ TK 111, 112 – Số tiền thu được
Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
Định kỳ phân bổ chênh lệch giữa giá bán và giá mua lại, Kế toán hạch toán tài khoản 171 như sau:
Nợ TK 635 – Chi phí tài chính
Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
Khi kết thúc hợp đồng, mua lại trái phiếu, Kế toán hạch toán tài khoản 171 như sau:
Nợ TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
Có TK 111, TK 112 – theo giá mua lại ghi trong hợp đồng
Khi nhận lại khoản thu nhập từ trái phiếu do bên mua thanh toán
Nợ TK 111, TK 112, TK 138 – theo giá mua lại ghi trong hợp đồng
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính
Hạch toán đối với bên mua trái phiếu Chính phủ
Khi hợp đồng mua, bán lại có hiệu lực, Kế toán hạch toán tài khoản 171 như sau:
Nợ TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
Có TK 111, TK 112 – Số tiền phải trả
Định kỳ phân bổ chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua, Kế toán hạch toán tài khoản 171 như sau:
Nợ TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính
Khi nhận thu nhập từ trái phiếu của bên bán
Nợ TK 111, 112 – Thu nhập
Có TK 338 – Phải trả, phải nộp khác (3388)
Khi thanh toán lại khoản thu nhập từ trái phiếu cho bên bán
Nợ TK 338 (3388) – Phải trả, phải nộp khác
Có TK 111, 112 – số tiền thanh toán lại
Khi kết thúc hợp đồng mua, bán lại, Kế toán hạch toán tài khoản 171 như sau:
Nợ TK 111, 112, 138 – Giá trị kết thúc hợp đồng
Có TK 171 – Giao dịch mua, bán lại trái phiếu Chính phủ

TOP dịch vụ kế toán – nơi kết nối các doanh nghiệp và công ty kế toán, khai thuế, báo cáo thuế uy tín – chuyên nghiệp – giá rẻ – gói toàn quốc.
- Bạn là CÔNG TY DỊCH VỤ KẾ TOÁN: đăng ký làm Dịch vụ kế toán miễn phí và chứng minh năng lực để khách hàng lựa chọn
- Bạn là DOANH NGHIỆP: xem ngay DANH SÁCH CÔNG TY DỊCH VỤ KẾ TOÁN theo từng tỉnh thành để có nhiều lựa chọn
- Cùng thảo luận tại: Diễn đàn kế toán và thuế