Hạch toán Tài khoản 111 – tiền mặt theo thông tư 99 năm 2025 trơ nên đơn giản khi xem hết bài hướng dẫn: Nguyên tắc kế toán, kết cấu vợ có và cách hạch toán các nghiệp vụ kế toán cơ bản cùng TOP dịch vụ kế toán.
Nguyên tắc kế toán TK 111 theo thông tư 99
Đầu tiên để ghi nhớ lâu và Hạch toán Tài khoản 111 – tiền mặt theo thông tư 99/2025/TT-BTC thì hãy điểm qua các nguyên tắc kế toán TK 111
- Phạm vi: Phản ánh tình hình thu, chi, tồn tiền tại quỹ của doanh nghiệp, bao gồm: Tiền Việt Nam, ngoại tệ và vàng tiền tệ.
- Chứng từ: Nhập, xuất quỹ phải có phiếu thu, phiếu chi và đủ chữ ký/xác nhận của người nhận, người giao, người có thẩm quyền. Một số trường hợp phải có lệnh nhập quỹ, xuất quỹ đính kèm.
- Sổ sách: Phải mở sổ kế toán quỹ tiền mặt, ghi chép liên tục hàng ngày.
- Quản lý & Kiểm kê: Thủ quỹ chịu trách nhiệm quản lý, nhập, xuất và thường xuyên kiểm kê số tồn quỹ thực tế. Phải đối chiếu số liệu trên sổ quỹ với sổ kế toán tiền mặt.
- Xử lý chênh lệch: Nếu có chênh lệch, kế toán và thủ quỹ phải kiểm tra để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý kịp thời.
- Tuân thủ: Giao dịch phát sinh bằng tiền mặt phải tuân thủ quy định pháp luật liên quan (ví dụ: góp vốn, mua bán, chuyển nhượng phần vốn góp).
- Tỷ giá: Việc xác định và áp dụng tỷ giá (giao dịch, ghi sổ, đánh giá lại) được hướng dẫn tại Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái.
Như vậy, TK 111 không còn có các tài khoản cấp 2 mặt định. Các kế toán nếu cần có thể tạo thêm, còn không thì cứ sử dụng trực tiếp nhé.
Kết cấu tài khoản 111
Sau khi tìm hiểu về Nguyên tắc kế toán TK 111 theo thông tư 99, Tiếp theo hãu cùng TOP dịch vụ kế toán xem Kết cấu tài khoản 111 có thay đổi gì mới không? Để HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 111 cho đúng và đầy đủ nhất.
BÊN NỢ (Tăng) – Các khoản tiền mặt nhập quỹ.
- Số tiền mặt thừa ở quỹ phát hiện khi kiểm kê.
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng).
- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ ở quỹ tăng.
BÊN CÓ (Giảm) – Các khoản tiền mặt xuất quỹ.
- Số tiền mặt thiếu hụt quỹ phát hiện khi kiểm kê.
- Chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư ngoại tệ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm).
- Chênh lệch đánh giá lại vàng tiền tệ ở quỹ giảm.
SỐ DƯ BÊN NỢ Các khoản Tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ còn tồn quỹ tiền mặt tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
Vậy nếu ai hỏi bạn “tài khoản 111 có số dư bên nào?” Thì tự tin trả lời tài khoản 111 có số dư bên nợ nhé
Đồng thời, Nếu Tiền mặt có góc ngoại tệ nhớ đánh giá lại trước khi chốt báo cáo tài chỉnh nhé! Khi hạch toán đánh giá lại ngoại tệ có ở phần tiếp theo của Hạch toán Tài khoản 111 – tiền mặt theo thông tư 99/2025/TT-BTC’

Xem thêm: Tài Khoản Kế Toán theo Thông tư 99 năm 2025
HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 111 – TIỀN MẶT THEO TT 99
Tiếp theo đây là phần chính của bài viết với 15 nghiệp vụ cơ bản khi hạch toán tiền mặt – HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 111:
1. Bán hàng thu tiền mặt (tách thuế ngay)
Công ty nào cũng bán hàng, Khi đó HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 111 khi bán hàng như sau:
Nợ TK 111 – Tiền mặt (tổng giá thanh toán)
Có TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (giá chưa có thuế)
Có TK 333 – Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
Bán hàng thu tiền mặt (không tách thuế ngay) Ghi nhận ban đầu: Doanh thu bao gồm cả thuế phải nộp. Định kỳ (ghi giảm doanh thu):
Trường hợp bán hàng không tác thuế ngay như: Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế phí môi trường …. khi đó phải hạch toán tách thuế như sau:
Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 333 – Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước
2. Nhận tiền trợ cấp/trợ giá bằng tiền mặt của nhà nước
Nợ TK 111 – Tiền mặt
Có TK 333 – Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (3339)
3. Thu nhập khác/Doanh thu tài chính bằng tiền mặt:
Nợ TK 111 – Tiền mặt (tổng giá thanh toán)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (giá chưa có thuế GTGT)
Có TK 711 – Thu nhập khác (giá chưa có thuế GTGT)
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (33311) (nếu có)
4. Rút tiền gửi ngân hàng về nhập quỹ
Tiếp theo là 1 nghiệp vụ kế toán về Hạch toán Tài khoản 111 rất phổ biến: Rút tiền ngân hàng nhập quỷ tiền mặt hạch toán như thế nào?
Nợ TK 111 – Tiền mặt
Có TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn
5. Thu hồi nợ, tạm ứng, nhận ký quỹ/ký cược
Khi thu hồi tiền thì Hạch toán tài khoản 111 cần lưu ý gì?
Nợ TK 111 – Tiền mặt
Có các TK 128, TK 131, TK 136, 138, TK 141, 244, 344,…
6. Bán các khoản đầu tư thu bằng tiền mặt
Nợ TK 111 – Tiền mặt
Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (nếu có)
Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (nếu lỗ)
Có các TK 121, 221, 222, 228 (giá vốn)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi)
Có thể bạn quan tâm: HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 113 – TIỀN ĐANG CHUYỂN THEO TT 99
7. Thực nhận vốn góp bằng tiền mặt
Nợ TK 111 – Tiền mặt
Nợ TK 4112 – Thặng dư vốn (nếu giá trị vốn góp thực nhận < mệnh giá cổ phần)
Có TK 4111 – Vốn góp chủ sở hữu
Có TK 4112 – Thặng dư vốn

Có thu thì sẽ có chi, Cách Hạch toán Tài khoản 111 như sau:
8. Xuất quỷ tiền mặt nhập vào ngân hàng / ký quỷ
Nợ TK 112 – Tiền gửi không kỳ hạn
Nợ TK 244 – Ký quỷ / Ký cược
Có TK 111 – Tiền mặt
9. Xuất quỷ tiền mặt mua các khoản đầu tư
Nợ TK 121, 128, 211, 222, 228 ….
Có TK 111 – Tiền mặt
10. Xuất quỷ mua hàng hóa, công cụ, …
Nợ TK 151, TK 152, TK 153, 156 ….
Nợ 1331 Thuế GTGT được khâu trừ
Có TK 111 – Tiền mặt
11. Hạch toán mua các hàng hóa, dịch vụ sử dụng ngay và thanh toán bằng tiền mặt.
Nợ TK 621, 623, 627, 642 ….
Nợ 1331 Thuế GTGT được khâu trừ
Có TK 111 – Tiền mặt
12. Chi tiền trả nợ, vay … Hạch toán tài khoản 111 như sau:
Nợ TK 331, 341, 333, 334, 335, 336, 338
Có TK 111 – Tiền mặt
13. Chi nộp phạt và các khoản chi khác … Hạch toán TK 111 như sau
Nợ TK 635, 811 ….
Nợ TK 1331 Thuế GTGT đầu vào
Có TK 111 – Tiền mặt
14. Hạch toán thiếu, Thừ tiền khi kiểm kê quỷ mà chưa biết nguyên nhân.
Hạch toán Tài khoản 111 khi Thiếu tiền:
Nợ TK 1381 – Phải thu khác
Có TK 111 – Tiền mặt
Hạch toán Tài khoản 111 khi Thừa tiền
Nợp TK 111 – Tiền mặt
Có TK 3381 – Phải trả, nộp khác
15. Đánh giá lại Vàng tiền tệ
Hạch toán Tài khoản 111 khi Khi vàng tăng giá so với lúc mua:
Nợ TK 111 Giá tăng thêm theo giá mua trong nước
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính
Hạch toán Tài khoản 111 khi Khi vàng giảm giá so với lúc mua:
Nợ TK 635 – Chi phí tài chính
Có TK 111 – Tiền mặt Giá giảm tính theo giá mua trong nước
Lưu ý các kế toán là khi mua hàng hóa và thanh toán cho nhà cung cấp với tổng thành toán theo hóa đơn từ 5tr / ngày trở lên phải thanh toán không dung tiền mặt. Do vậy, khi Hạch toán Tài khoản 111 cần kiểm tra luôn tính hợp lệ của các hóa đơn nhé.

TOP dịch vụ kế toán – nơi kết nối các doanh nghiệp và công ty kế toán, khai thuế, báo cáo thuế uy tín – chuyên nghiệp – giá rẻ – gói toàn quốc.
- Bạn là CÔNG TY DỊCH VỤ KẾ TOÁN TAI LONG AN : đăng ký làm Dịch vụ kế toán miễn phí và chứng minh năng lực để khách hàng lựa chọn
- Bạn là DOANH NGHIỆP : xem ngay DANH SÁCH CÔNG TY DỊCH VỤ KẾ TOÁN theo từng tỉnh thành để có nhiều lựa chọn
- Cùng thảo luận tại: Diễn đàn kế toán và thuế