HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 128 (Tiền gửi, Trái phiếu) theo Thông tư 99: Nguyên tắc ghi nhận, cách phân bổ 1281 – Tiền gửi có kỳ hạn, 1282 – Trái phiếu, 1283 – Cho vay, 1288 – Các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày đáo hạn từ TOP dịch vụ kế toán.
Nguyên tắc kế toán TK 128 theo Thông tư 99 năm 2025
Để hiểu đúng và đủ TK 128 là gì? nguyên tắc hạch toán ra sao? từ đó việc hạch toán tài khoản 128 đầu tư nắm giữ đến ngày đáo trở nên đơn giản và theo đúng quy định của Thông tư 99/2025/TT-BTC
- Tài khoản này dùng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động tăng, giảm các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn như: Các khoản tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng, giấy tờ có giá (bao gồm cả các loại tín phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi), trái phiếu, cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả, các khoản cho vay nắm giữ đến ngày đáo hạn với mục đích thu lãi hàng kỳ, các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn khác hoặc có bản chất tương tự và không bao gồm các công cụ phái sinh.
Tài khoản này không phản ánh các loại trái phiếu và công cụ nợ khác nắm giữ vì mục đích mua bán để kiếm lời (được phản ánh trong Tài khoản 121 – Chứng khoán kinh doanh).
- Doanh nghiệp phải mở sổ chi tiết theo dõi từng khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn theo từng kỳ hạn, từng đối tượng, từng loại nguyên tệ, từng số lượng,.… Khi lập Báo cáo tài chính, doanh nghiệp căn cứ vào kỳ hạn còn lại của khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (từ 12 tháng trở xuống hay trên 12 tháng kể từ thời điểm kết thúc kỳ kế toán) để trình bày là tài sản ngắn hạn hoặc dài hạn.
Tài khoản 128 trên bằng căn đổi kế toán ở đầu? Trả lời là tài sản ngắn hạn (Tài sản nắm giữ đến ngày đáo hạn, các khoản tương đương tiền) hoặc dài hạn ( Tài sản dài hạn khác) dựa theo kỳ từ 12 tháng trở xuống hay 12 tháng trở lên.
- Doanh nghiệp phải hạch toán đầy đủ, kịp thời doanh thu hoạt động tài chính phát sinh từ các khoản đầu tư, ví dụ như lãi tiền gửi có kỳ hạn, lãi cho vay, lãi trái phiếu,… khi thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn.
- Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, nếu có bất kỳ dấu hiệu hoặc bằng chứng nào cho thấy khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn của doanh nghiệp có thể bị tổn thất thì doanh nghiệp phải lập dự phòng tổn thất đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn theo hướng dẫn tại Tài khoản 229 – Dự phòng tổn thất tài sản.
- Trường hợp khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn của doanh nghiệp có phát sinh chiết khấu (giá phát hành trái phiếu nhỏ hơn mệnh giá của trái phiếu) hoặc phụ trội (giá phát hành trái phiếu lớn hơn mệnh giá của trái phiếu):
- Khoản chiết khấu, phụ trội đó được phân bổ dần vào doanh thu hoạt động tài chính theo phương pháp đường thẳng hoặc phương pháp lãi suất thực phù hợp với kỳ hạn của khoản đầu tư.
- Tuy nhiên, nếu phần phụ trội phân bổ hàng kỳ lớn hơn phần lãi theo lãi suất danh nghĩa hàng kỳ thì phần chênh lệch này được hạch toán vào chi phí tài chính.
- Doanh nghiệp được lựa chọn phân bổ theo phương pháp đường thẳng hoặc phương pháp lãi suất thực nhưng phải nhất quán theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam.
- Việc xác định tỷ giá giao dịch thực tế, tỷ giá ghi sổ, các giao dịch phát sinh và đánh giá lại các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được hướng dẫn tại Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái.
Kết cấu Tài khoản 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Khi đã hiểu được nguyên tắt hạch toán thì cùng TOP dịch vụ kế toán thì việc hạch toán tài khoản 128 theo Thông tư 99 trở nên đơn giản hơn. Cũng giống như các tài khoản tài sản khác, Kết cấu Tài khoản 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn như sau:
- Bên Nợ (Tăng): Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn tăng
- Bên Có (Giảm): Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn giảm
- Số dư bên Nợ: Giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
Tài khoản 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn có 4 tài khoản cấp 2:
- Tài khoản 1281 – Tiền gửi có kỳ hạn: Phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm của tiền gửi có kỳ hạn và các công cụ tài chính khác có tính chất tương tự tiền gửi có kỳ hạn.
- Tài khoản 1282 – Trái phiếu: Phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm của các loại trái phiếu mà doanh nghiệp có khả năng và có ý định nắm giữ đến ngày đáo hạn và các công cụ tài chính khác có tính chất tương tự như trái phiếu.
- Tài khoản 1283 – Cho vay: Phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm của các khoản cho vay theo khế ước giữa các bên.
- Tài khoản 1288 – Các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày đáo hạn: Phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm của các khoản đầu tư khác nắm giữ đến ngày đáo hạn (ngoài các khoản tiền gửi có kỳ hạn, trái phiếu và cho vay), như cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả, thương phiếu,….
Tùy vào loại nắm giữ và kế toán có thể lựa chọn và hạch toán tài khoản 128 sao cho phù hợp và chi tiết nhất.
Xem thêm các tài khoản khác tại: Tài Khoản Kế Toán theo Thông tư 99 năm 2025
HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 128 – ĐẦU TƯ NẮM GIỮ ĐẾN NGÀY ĐÁO HẠN theo TT 99
Để hạch toán tài khoản 128 theo Thông tư 99 một cách khoa học, TOP dịch vụ kế toán chia làm 3 nhóm: Mua – lãi theo đường thẳng; lãi suất thực; bán trước hạn. Cụ thể các trường hợp và hướng dẫn hạch toán như sau:
Kế toán mua khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn và phân bổ chiết khấu hoặc phụ trội (nếu có) theo phương pháp đường thẳng
Kế toán khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn theo mệnh giá
a) Khi chi tiền để mua khoản đầu tư (gửi tiền có kỳ hạn, mua trái phiếu, cho vay…), Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có các TK 111, 112,… (số tiền thực chi mua khoản đầu tư).
b) Định kỳ, doanh nghiệp ghi nhận tiền lãi khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn vào doanh thu tài chính của từng kỳ, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (trường hợp nhận lãi trước hoặc nhận lãi sau)
Nợ các TK 111, TK 112,… (trường hợp nhận lãi định kỳ)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.
c) Cuối thời hạn của khoản đầu tư:
Nợ các TK 111, 112, TK 131, … (số tiền thực thu)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (đối với lãi kỳ đáo hạn của trường hợp nhận lãi định kỳ).
Kế toán khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn có chiết khấu
a) Khi chi tiền để mua khoản đầu tư, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có các TK 111, 112,… (số tiền thực chi mua khoản đầu tư). (Lưu ý: Số tiền thực chi mua = mệnh giá – số chiết khấu – lãi nhận trước (nếu có)).
b) Định kỳ, doanh nghiệp ghi nhận số tiền lãi của từng kỳ và số chiết khấu phân bổ cho từng kỳ vào doanh thu hoạt động tài chính, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (số tiền lãi và số chiết khấu phân bổ)
Nợ các TK 111, 112,… (số tiền lãi nhận được của từng kỳ – đối với nhận lãi định kỳ)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.
c) Cuối thời hạn của khoản đầu tư:
Nợ các TK 111, 112,… (số tiền thực thu)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi kỳ đáo hạn – đối với nhận lãi định kỳ).
Kế toán khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn có phụ trội
a) Khi chi tiền để mua khoản đầu tư, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có các TK 111, 112,… (số tiền thực chi mua khoản đầu tư). (Lưu ý: Số tiền thực chi mua = mệnh giá + số phụ trội – lãi nhận trước (nếu có)).
b) Định kỳ, doanh nghiệp ghi nhận khoản chênh lệch giữa số tiền lãi từng kỳ với số phụ trội phân bổ vào doanh thu hoạt động tài chính, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (số tiền lãi từng kỳ trừ (-) số phụ trội phân bổ)
Nợ TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (để phân bổ số phụ trội)
Nợ các TK 111, 112,… (số tiền lãi nhận được của từng kỳ – đối với nhận lãi định kỳ)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (số phụ trội phân bổ)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.
c) Cuối thời hạn của khoản đầu tư:
Nợ các TK 111, 112,… (số tiền thực thu)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi kỳ đáo hạn – đối với nhận lãi định kỳ).
Kế toán mua khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn và phân bổ chiết khấu hoặc phụ trội trái phiếu (nếu có) theo phương pháp lãi suất thực
Khi mua khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn và phân bổ chiết khấu hoặc phụ trội trái phiếu (nếu có) theo phương pháp lãi suất thực: Kế toán hạch toán tài khoản 128 theo thứ tự các bước như sau:
a) Khi mua khoản đầu tư, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Có các TK 111, 112,… (số tiền thực chi).
b) Sau ghi nhận ban đầu, doanh nghiệp xác định lãi suất thực của khoản đầu tư làm cơ sở cho việc tính và phân bổ số tiền lãi từng kỳ theo quy định:
Nợ TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (Trường hợp nhận lãi trước/sau, hoặc chênh lệch Lãi suất danh nghĩa < Lãi suất thực)
Nợ các TK 111, 112 (số lãi từng kỳ được nhận theo lãi suất danh nghĩa)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (số tiền lãi từng kỳ theo lãi suất thực)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (Chênh lệch Lãi suất danh nghĩa > Lãi suất thực).
c) Cuối thời hạn của khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ các TK 111, 112,… (số tiền thực thu)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn.
Có thể bạn quan tâm: HẠCH TOÁN TÀI KHOẢN 113 – TIỀN ĐANG CHUYỂN THEO TT 99
Trường hợp thanh lý trước hạn các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn
Trường hợp thanh lý trước hạn các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, Kế toán Hạch toán tài khoản 128 như sau:
Nợ các TK 111, 112,…
Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2291) (số dự phòng đã trích lập tương ứng) (nếu có)
Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (nếu lỗ)
Có TK 128 – Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (giá trị ghi sổ)
Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi).
TOP dịch vụ kế toán – nơi kết nối các doanh nghiệp và công ty kế toán, khai thuế, báo cáo thuế uy tín – chuyên nghiệp – giá rẻ – gói toàn quốc.
- Bạn là CÔNG TY DỊCH VỤ KẾ TOÁN: đăng ký làm Dịch vụ kế toán miễn phí và chứng minh năng lực để khách hàng lựa chọn
- Bạn là DOANH NGHIỆP: xem ngay DANH SÁCH CÔNG TY DỊCH VỤ KẾ TOÁN theo từng tỉnh thành để có nhiều lựa chọn
- Cùng thảo luận tại: Diễn đàn kế toán và thuế
