Tập đoàn là gì theo Luật Doanh nghiệp 2020? Đặc điểm pháp lý, mô hình công ty mẹ – con, cách đặt tên và Cùng TOP Dịch vụ kế toán tìm hiểu TOP 10 tập đoàn vốn hóa lớn nhất Việt Nam năm 2026.
Tập đoàn là gì
Tập đoàn là gì? Theo Điều 194 Luật Doanh nghiệp 2020 (Luật số 59/2020/QH14), tập đoàn kinh tế là nhóm công ty có quan hệ với nhau qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác. Tập đoàn không phải một loại hình doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân và không phải đăng ký thành lập như công ty thông thường.
Hiểu ngắn gọn, tập đoàn là một “gia đình” doanh nghiệp gồm công ty mẹ đứng đầu và nhiều công ty con, trong đó mỗi công ty vẫn là một pháp nhân độc lập.
Đội ngũ TOPdichvuketoan đã tổng hợp khái niệm tập đoàn là gì, đặc điểm pháp lý, nghĩa vụ kế toán và danh sách 10 tập đoàn niêm yết có vốn hóa lớn nhất Việt Nam (dữ liệu tháng 9/2026) để bạn tham khảo.
Tập đoàn là gì theo quy định pháp luật?
Để trả lời chính xác câu hỏi tập đoàn là gì, cần đọc Điều 194 Luật Doanh nghiệp 2020:
“Tập đoàn kinh tế, tổng công ty thuộc các thành phần kinh tế là nhóm công ty có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác. Tập đoàn kinh tế, tổng công ty không phải là một loại hình doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của Luật này.”
Khoản 2 cùng điều quy định tập đoàn kinh tế có công ty mẹ, công ty con và các công ty thành viên khác. Công ty mẹ và từng công ty con đều có quyền, nghĩa vụ của một doanh nghiệp độc lập.
Luật Doanh nghiệp 2020 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025). Khi tra cứu tập đoàn là gì cho hồ sơ pháp lý, bạn nên đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất.
Trên thực tế có hai nhóm tập đoàn:
- Tập đoàn kinh tế nhà nước: do Nhà nước nắm giữ hoặc chi phối vốn, ví dụ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam). Nhóm này chịu thêm sự điều chỉnh của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/08/2025).
- Tập đoàn tư nhân: hình thành từ quá trình một doanh nghiệp đầu tư, thành lập hoặc mua lại nhiều công ty khác, ví dụ Vingroup, Hòa Phát, Masan.
Xem thêm: Top 100+ Danh Sách Các Công Ty Dịch Vụ Kế Toán Hàng Đầu Việt Nam Uy Tín Nhất
Đặc điểm của tập đoàn là gì?
Tập đoàn không có tư cách pháp nhân
Tập đoàn không có con dấu, mã số thuế hay giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp riêng. Mọi giao dịch, hợp đồng, hóa đơn đều do công ty mẹ hoặc từng công ty con thực hiện dưới tên pháp nhân của mình.
Hoạt động theo mô hình công ty mẹ – công ty con
Theo khoản 1 Điều 195 Luật Doanh nghiệp 2020, một công ty là công ty mẹ của công ty khác khi thuộc một trong các trường hợp:
- Sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần phổ thông của công ty đó;
- Có quyền trực tiếp hoặc gián tiếp quyết định bổ nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của công ty đó;
- Có quyền quyết định việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ của công ty đó.
Không được sở hữu chéo
Khoản 2 Điều 195 cấm công ty con góp vốn, mua cổ phần của công ty mẹ, và cấm các công ty con của cùng một công ty mẹ cùng nhau góp vốn để sở hữu chéo lẫn nhau. Quy định này nhằm ngăn việc “thổi phồng” vốn trong nội bộ tập đoàn.
Quy mô lớn, thường hoạt động đa ngành
Phần lớn tập đoàn có một ngành chính và nhiều ngành phụ trợ. Hòa Phát đi từ thép sang nông nghiệp, bất động sản khu công nghiệp; Vingroup trải từ bất động sản, bán lẻ đến ô tô điện.
Có được đặt tên công ty có chữ “Tập đoàn” không?
Có. Điều 37 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định tên doanh nghiệp gồm loại hình và tên riêng; Điều 38 liệt kê các trường hợp cấm đặt tên nhưng không cấm cụm từ “Tập đoàn”. Vì vậy bạn có thể đăng ký tên như “Công ty Cổ phần Tập đoàn ABC”, miễn không trùng, không gây nhầm lẫn với doanh nghiệp đã đăng ký.
Điều cần lưu ý: có chữ “Tập đoàn” trong tên không làm doanh nghiệp trở thành tập đoàn theo nghĩa pháp lý. Nếu chưa có công ty con, đó vẫn là một công ty đơn lẻ với đầy đủ nghĩa vụ thuế, kế toán như mọi doanh nghiệp khác. Nhiều chủ doanh nghiệp tìm hiểu tập đoàn là gì chính vì muốn đặt tên này cho công ty mới, nên cần phân biệt rõ tên gọi và mô hình thực tế.
Xem thêm: Thành lập công ty cần gì? Điều kiện, Hồ sơ & Thủ tục
Bảng so sánh tập đoàn, tổng công ty và công ty thông thường
| Tiêu chí | Tập đoàn | Tổng công ty | Công ty thông thường |
|---|---|---|---|
| Là loại hình doanh nghiệp | Không | Không | Có (TNHH, cổ phần, hợp danh…) |
| Tư cách pháp nhân | Không (từng công ty thành viên có) | Không (từng công ty thành viên có) | Có |
| Đăng ký thành lập | Không đăng ký riêng | Không đăng ký riêng | Bắt buộc |
| Cơ cấu | Công ty mẹ, công ty con, công ty liên kết, nhiều cấp | Công ty mẹ và công ty con, quy mô nhỏ hơn tập đoàn | Một pháp nhân |
| Báo cáo tài chính | Công ty mẹ lập báo cáo hợp nhất | Công ty mẹ lập báo cáo hợp nhất | Báo cáo riêng |
TOP 10 tập đoàn vốn hóa lớn nhất Việt Nam năm 2026
Sau khi hiểu tập đoàn là gì, bảng dưới đây giúp bạn hình dung quy mô các tập đoàn lớn nhất trên sàn chứng khoán.
Tiêu chí xếp hạng: doanh nghiệp niêm yết/đăng ký giao dịch có cụm “Tập đoàn” trong tên pháp lý, xếp theo vốn hóa thị trường (dữ liệu tham khảo từ TradingView và CafeF, ngày 22-23/09/2026). Vốn hóa thay đổi theo giá cổ phiếu mỗi phiên.
| Hạng | Tập đoàn | Mã CK | Sàn | Lĩnh vực chính | Vốn hóa (nghìn tỷ đồng) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tập đoàn Vingroup – Công ty Cổ phần | VIC | HOSE | Bất động sản, ô tô điện, bán lẻ | 1.867,5 |
| 2 | Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát | HPG | HOSE | Thép, nông nghiệp | 178,6 |
| 3 | Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam – Công ty Cổ phần | GVR | HOSE | Cao su, khu công nghiệp | 128,8 |
| 4 | Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan | MSN | HOSE | Hàng tiêu dùng, bán lẻ | 107,9 |
| 5 | Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunshine | KSF | HNX | Bất động sản, xây dựng | 70,5 |
| 6 | Tập đoàn Bảo Việt | BVH | HOSE | Bảo hiểm, tài chính | 51,7 |
| 7 | Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) | PLX | HOSE | Xăng dầu | 47,2 |
| 8 | Công ty Cổ phần Tập đoàn GELEX | GEX | HOSE | Thiết bị điện, hạ tầng | 31,9 |
| 9 | Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va | NVL | HOSE | Bất động sản | 30,1 |
| 10 | Công ty Cổ phần Tập đoàn Bất động sản CRV | CRV | HOSE | Bất động sản | 15,2 |
Một vài điểm đáng chú ý:
- Vingroup vượt xa phần còn lại: vốn hóa gần 1,87 triệu tỷ đồng, gấp hơn 10 lần Hòa Phát ở vị trí thứ hai. Vingroup tăng khoảng 525.000 tỷ đồng vốn hóa chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026.
- Hai tập đoàn có vốn nhà nước chi phối (GVR, PLX) và một tập đoàn tài chính (BVH) cùng góp mặt, cho thấy mô hình tập đoàn xuất hiện ở cả khu vực nhà nước lẫn tư nhân.
- Trường hợp FPT: thường được gọi là “Tập đoàn FPT” nhưng tên pháp lý là “Công ty Cổ phần FPT”, nên không nằm trong bảng theo tiêu chí trên. Nếu tính theo tên thường gọi, FPT (vốn hóa khoảng 125,2 nghìn tỷ đồng) sẽ đứng thứ 4.
Bảng mang tính tham khảo thông tin, không phải khuyến nghị đầu tư.
Câu hỏi thường gặp về tập đoàn là gì
Tập đoàn là gì theo Luật Doanh nghiệp 2020? Tập đoàn là nhóm công ty có quan hệ qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác (Điều 194 Luật Doanh nghiệp 2020). Tập đoàn không phải loại hình doanh nghiệp và không có tư cách pháp nhân.
Tập đoàn có mã số thuế riêng không? Không. Tập đoàn không đăng ký doanh nghiệp nên không có mã số thuế riêng. Công ty mẹ và từng công ty con có mã số thuế, con dấu và nghĩa vụ kê khai thuế độc lập.
Muốn thành lập tập đoàn cần làm gì? Không có thủ tục “thành lập tập đoàn”. Doanh nghiệp đăng ký công ty mẹ, sau đó thành lập hoặc mua trên 50% vốn của các công ty khác để hình thành nhóm công ty mẹ – con.
Công ty nhỏ có được đặt tên “Tập đoàn” không? Được, vì Điều 38 Luật Doanh nghiệp 2020 không cấm cụm từ này. Tuy nhiên có tên “Tập đoàn” không làm công ty thay đổi bản chất pháp lý hay nghĩa vụ thuế.
Tập đoàn nào có vốn hóa lớn nhất Việt Nam năm 2026? Tập đoàn Vingroup (mã VIC), với vốn hóa khoảng 1,87 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 9/2026, lớn nhất toàn thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tập đoàn có phải lập báo cáo tài chính hợp nhất không? Có. Công ty mẹ phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo Điều 197 Luật Doanh nghiệp 2020, VAS 25 và Thông tư 202/2014/TT-BTC.
TOP dịch vụ kế toán – nơi kết nối các doanh nghiệp và công ty kế toán, khai thuế, báo cáo thuế uy tín – chuyên nghiệp – giá rẻ – gói toàn quốc.
Một sản phẩm của chúng tôi: Win-Win Back – Cashback Việt nam | Hoàn tiền khi mua hàng Tiktok shop | Shopee
